Nguyên nhân khiến đĩa DVD bị hư hại nghiêm trọng

Dù các dịch vụ phát trực tuyến đang thay thế đĩa vật lý, nhưng nhiều người vẫn gìn giữ những bộ sưu tập đĩa DVD phim hoặc game lớn. Tuy nhiên, kho lưu trữ này đang đối mặt với hiểm họa âm thầm mang tên 'thối đĩa' (disc rot). Đây là hiện tượng các lớp vật lý cấu tạo nên đĩa quang bắt đầu bị thoái hóa theo thời gian, khiến toàn bộ dữ liệu lưu trữ bên trong bị hư hỏng và trở nên hoàn toàn vô giá trị đối với người sử dụng.

Nguy cơ mất dữ liệu quý giá vì hiểm họa 'disc rot' trên DVD

Để nhận biết đĩa bị 'disc rot', người dùng có thể quan sát bề mặt để tìm các vết hằn, lỗ nhỏ li ti hoặc vùng đổi màu mờ đục. Đôi khi vết thoái hóa trông giống vết ố cà phê sẫm màu, hoặc xảy ra hiện tượng bong tróc tách rời các lớp đĩa. Về mặt vận hành, đĩa DVD bị thối sẽ khiến phim hoặc game bị vấp, đóng băng hình ảnh liên tục và không thể khắc phục được bằng các phương pháp lau chùi bề mặt thông thường.

Đĩa DVD cất giữ lâu ngày dễ khiến dữ liệu hư hỏng

ẢNH: REUTERS

Thông thường, đĩa DVD bảo quản tốt có tuổi thọ từ 30 đến 100 năm, nhưng nếu tiếp xúc không khí ẩm, hóa chất hoặc nhiệt độ cao, hiện tượng 'thối đĩa' sẽ xuất hiện sớm hơn. Các định dạng như mini-DVD quay phim gia đình hoặc đĩa DVD-R tự sao lưu dữ liệu rất dễ bị thoái hóa sớm do chất nhuộm sản xuất. Thậm chí hãng Warner Bros. từng thừa nhận hầu hết đĩa sản xuất từ 2006 đến 2008 của họ đều có khả năng cao bị hư.

Khi tình trạng 'thối đĩa' đã xảy ra ở các lớp nhựa và lớp phản xạ nhôm, vàng bên trong, việc đánh bóng bề mặt sẽ hoàn toàn vô tác dụng. Giải pháp tốt nhất hiện tại để bảo vệ dữ liệu là nhanh chóng tạo các bản sao kỹ thuật số trước khi quá muộn. Người dùng có thể thuê các công ty chuyên nghiệp số hóa một phần dữ liệu, hoặc tự sử dụng phần mềm trích xuất dữ liệu (rip) rồi lưu trữ bản sao vào ổ cứng để tự tạo dịch vụ phát trực tuyến.

Một tin vui cho người sưu tầm là hiện tượng 'thối đĩa' hoàn toàn không có khả năng lây lan từ đĩa này sang đĩa khác. Tuy nhiên, nếu phát hiện một chiếc đĩa bị hỏng, điều đó cảnh báo các đĩa còn lại trong cùng vị trí cũng đang chịu điều kiện môi trường khắc nghiệt tương tự. Do đó, việc thay đổi cách bảo quản bằng hộp đựng phù hợp và đặt đĩa thẳng đứng là hành động cấp thiết để bảo vệ bộ sưu tập.